Lab2.1311. Sınıf Matematik · Geometrik Şekiller
Özel Dörtgenler Arasındaki İlişkiler
Tangramın kare parçası hangi dörtgenlerin özelliklerini taşır?
Tangramın kare parçası hangi dörtgenlerin özelliklerini taşır? Sekiz özel dörtgeni dokuz süzgeçten geçirir, şeritleri karşılaştırır, genelden özele şemayı kendin kurarsın. Etkileşimli ve sesli anlatımlı bir 11. sınıf matematik laboratuvarı; Maarif Modeli öğretim programındaki MAT.11.2.2 öğrenme çıktılarını çalıştırır.
Bu laboratuvarın kitaptaki yeri: MatBook 11 · s. 96

Laboratuvara gir
Laboratuvarlar üyelere açıktır. Google hesabınla giriş yap; bu laboratuvar hemen açılır.
- ✓ Kurulum gerektirmez; tarayıcıda açılır
- ✓ Sesli anlatım ve adım adım ilerleme
- ✓ Akıllı tahta, bilgisayar, tablet ve telefonda çalışır
Laboratuvarın adımları
- 1GirişMasada ahşap tepside bir tangram. İki büyük üçgen uzun kenarlarından birleşince kare, biri kayınca paralelkenar olur; ikisinde de karşılıklı kenarlar paraleldir.
- 2TahminKâğıtta sekiz özel dörtgen kartı ve altlarında boş özellik şeritleri. Kare parçanın hangi dörtgenlerin özelliklerini taşıdığı tahmin edilir ve kilitlenir.
- 3Kenar ve AçıBeş süzgeç (MEB 11. Uygulama): iki kenarı paralel, karşılıklı kenarları paralel, kenar uzunlukları eşit, karşılıklı açıları eşit, bütün açıları eşit. Geçen kartların şeridine renkli nokta düşer.
- 4KöşegenKartların köşegenleri çizilir; dört süzgeç daha: köşegenler birbirini ortalar, diktir, eşittir, en az biri simetri eksenidir. Kare dokuz süzgeçten de geçer.
- 5KimlikŞeritler ikişer karşılaştırılır: her eşkenar dörtgen bir yamuktur; her kare bir dikdörtgendir ama tersi değil. Öğrenci iki ilişki cümlesi kurar.
- 6ŞemaGenelden özele şema (MEB s. 125) kartlar yerleştirilerek tamamlanır; bütün oklar karede buluşur. Öğrenci kuralı kendi yazar, dört hazır önermeyi değerlendirir.
- 7UygulaTangrama dönülür: kare parçadan şemada altı kutuya ulaşılır; paralelkenar parçanın kutuları bulunur; kare paralelkenara dönünce dört ad düşer. Ardından beş görevlik “Sıra sende”; lab raporu oluşur.
Öğrenme çıktıları
- MAT.11.2.2 Özel dörtgenlerin kenar, açı, köşegen ve simetri özelliklerinden hareketle aralarındaki ilişkileri yapılandırabilme
Öğretmenler için
Tahtada tam ekran açılır. Öğrenci kartlara dokunarak seçer, köşegenleri çizdirir, şemaya kart yerleştirir; klavye gerekmez. Süzgeç cevapları kartların köşelerinden hesaplanan özelliklerle denetlenmiştir. Yanlış cevapta cevap söylenmez, ipucu verilir. Sonunda el yazısı lab raporu hazırdır.
Kullanılan veri
Tangram MEB 11. Sınıf Matematik ders kitabından (s. 122); süzgeçler 11. Uygulama'nın sorularıdır (s. 123). Kartlar her türün genel örneğidir (kâğıdın küçük karelerinde); maketteki boy ve renkler öğretim modelidir.
Ders kitabındaki yeri
MEB 11. Sınıf Matematik ders kitabı, 2. Tema, 11. Uygulama (s. 122–125), 10. Örnek (s. 126), Alıştırmalar (s. 127). MatBook 11. Sınıf Matematik, 2. Tema (s. 88, 96–98).
Sıkça sorulan sorular
“Özel Dörtgenler Arasındaki İlişkiler” laboratuvarında ne yapılıyor?
Tangramın kare parçası hangi dörtgenlerin özelliklerini taşır? sorusundan yola çıkılır. Tangramın kare parçası hangi dörtgenlerin özelliklerini taşır? Sekiz özel dörtgeni dokuz süzgeçten geçirir, şeritleri karşılaştırır, genelden özele şemayı kendin kurarsın. Laboratuvar 7 adımdan oluşur: Giriş, Tahmin, Kenar ve Açı, Köşegen, Kimlik, Şema, Uygula.
Bu laboratuvar hangi öğrenme çıktılarını çalıştırıyor?
11. sınıf “Geometrik Şekiller” temasındaki MAT.11.2.2 öğrenme çıktılarını çalıştırır.
Laboratuvarda hangi veri kullanılıyor?
Tangram MEB 11. Sınıf Matematik ders kitabından (s. 122); süzgeçler 11. Uygulama'nın sorularıdır (s. 123). Kartlar her türün genel örneğidir (kâğıdın küçük karelerinde); maketteki boy ve renkler öğretim modelidir.
Bu laboratuvara nasıl girilir?
Google hesabınızla üye girişi yaptıktan sonra laboratuvar tarayıcıda açılır; kurulum gerekmez. Akıllı tahta, bilgisayar, tablet ve telefonda çalışır.
“Geometrik Şekiller” temasının diğer laboratuvarları
Lab2.1Hazır
Dörtgenlerde İçbükeylik ve Dışbükeylik
Bir bumerangın dört köşeli modelini kurar, köşegenlerini çizersin; içeri giren köşeyi aşağı çekip köşegenin ne zaman dışarı çıktığını bulur, iki karton üçgeni yapıştırarak nedenini görürsün.
Lab2.2Hazır
Dörtgenlerde Açı Özellikleri
Bir dörtgenin köşesini çekip biçimini değiştirir, dört köşesini kâğıttan ayırıp bir noktada birleştirirsin; sonra köşegeni çizip nedenini ispatlar, çevresinde dönen okla dış açıları toplarsın.
Lab2.3Hazır
Dörtgenlerde Açıortay Yardımıyla Elde Edilen Açı Özellikleri-1
Karton bir dörtgenin komşu iki köşesini katlar, kat izlerinin kesiştiği açıyı ölçersin; bir köşeyi çekip öbür iki açıyla karşılaştırır, içindeki üçgeni bulup nedenini ispatlarsın.
Lab2.4Hazır
Dörtgenlerde Açıortay Yardımıyla Elde Edilen Açı Özellikleri-2
Bir mahalle modelinde karşı iki köşeden çıkan caddeleri izler, açıortay doğrularının arasındaki dar açıyı ölçersin; doğruların ne zaman hiç kesişmediğini bulur, nedenini beş adımda ispatlarsın.
Lab2.5Hazır
Dörtgenlerin Kenar Uzunlukları Arasındaki İlişkiyi Bulma
Katlanır metreden bir çerçeveyi iter, raylarda altı dörtgeni kendin kurarsın; kareye iki ayrı yoldan varırsın.
Lab2.6Hazır
Yamukta Orta Taban
Yapım aşamasındaki merdivenin ortadaki basamağını ölçmeden kesersin: raylarda tabanları değiştirir, kuralı bulur ve köşegenle gerekçelendirirsin.
Lab2.7Hazır
Dörtgenlerin Köşegenleri Arasındaki İlişkiyi Bulma
Katlanır masanın çapraz ayaklarından yola çıkar, iki çıtayla dört dörtgen kurarsın: bir dörtgeni köşegenlerinden tanırsın.
Lab2.8Hazır
Köşegen Pisagoru
Dik kavşaktan ayrılan dört arkadaşın dördüncü uzaklığını ölçmeden bulursun: kenarların karelerini teraziye koyar, dengenin nedenini gösterirsin.
Lab2.9Hazır
Dörtgenlerde Simetri
Bir peçeteyi ve dört kâğıt dörtgeni katlarsın: iki eş parça ayıran her çizgi simetri ekseni midir? Cevabı köşelerin çakışması söyler.
Lab2.10Hazır
Dörtgende Alan Özellikleri-1
İki çıtanın boyunu sabit tutar, aralarındaki açıyı ve kesiştikleri yeri değiştirir, alanı izlersin.
Lab2.11Hazır
Dörtgenlerde Alan Özellikleri-2
Bir vitrayın kırık camını yenilemek için köşegenlerin ayırdığı dört üçgenin alanları arasındaki bağı ararsın.
Lab2.12Hazır
Deltoid
Bir üçgeni üç kenarından da aynaya dayarsın; dışbükey dörtgeni hangisinin verdiğini bulur, deltoidin özelliklerini inceler, tanımını kendin kurarsın.
Lab2.14Hazır
Çokgenlerin Sınıflandırılması
Sekiz uçlu yıldız nasıl bir çokgendir? On iki çokgeni kendi ölçütünle ayırır, 180° şablonuyla ölçer, köşegen ve iple sınar, her birine iki sözcükle ad verirsin.
Lab2.15Yakında
Dışbükey Çokgenlerin Köşegen ve Açı Özellikleri
Bir köşeden köşegenleri çizer, üçgenleri sayarsın; çokgenin çevresinde dönen ibre dış açıları toplar.
Lab2.16Yakında
Düzgün Çokgenlerin Bir İç ve Bir Dış Açısının Ölçüsünü Bulma
Düzgün karoları bir köşede buluşturursun; hangilerinin boşluk bırakmadan oturduğunu açılar söyler.
Lab2.17Yakında
Düzgün Çokgenlerin Köşegen ve Simetri Özellikleri
Düzgün beşgen, altıgen ve sekizgenin köşegenlerini çizer, katlayarak simetri eksenlerini bulursun.
Lab2.18Yakında
Düzgün Çokgenlerde Alan Hesabı
Düzgün altıgeni, sekizgeni ve onikigeni eş üçgenlere ayırır, alanı tek bir üçgenden kurarsın.
Lab2.19Yakında
Çokgenlerle İlgili Problem Çözme
İki fayans deseninden hangisinin daha uygun olduğuna karar verirsin; verileri seçer, stratejini kendin kurarsın.