Lab2.1511. Sınıf Matematik · Geometrik Şekiller
Dışbükey Çokgenlerin Köşegen ve Açı Özellikleri
Ongen pastayı bir köşesinden düz keserek en fazla kaç üçgen dilime ayırabiliriz?
Ongen pastayı bir köşesinden kaç üçgen dilime ayırabiliriz? Bir köşeden köşegenleri çizip üçgenleri sayar, iç açıların toplamını üçgenlerden kurar, dış açıları bir noktada toplayıp tam bir açı oluşturduklarını görürsün. Etkileşimli ve sesli anlatımlı bir 11. sınıf matematik laboratuvarı; Maarif Modeli öğretim programındaki MAT.11.2.4 öğrenme çıktılarını çalıştırır.
Bu laboratuvarın kitaptaki yeri: MatBook 11 · s. 99

Laboratuvara gir
Laboratuvarlar üyelere açıktır. Google hesabınla giriş yap; bu laboratuvar hemen açılır.
- ✓ Kurulum gerektirmez; tarayıcıda açılır
- ✓ Sesli anlatım ve adım adım ilerleme
- ✓ Akıllı tahta, bilgisayar, tablet ve telefonda çalışır
Laboratuvarın adımları
- 1GirişDöner pasta standında çikolata kaplı ongen bir pasta. Öğrenci on köşeye şeker boncuk koyar; bıçağı A'dan bir köşeye götürür: komşu köşede bıçak kenara yatar, uzak köşede ayrılacak parça üçgen olmaz, C'de ilk üçgen dilim ayrılır.
- 2TahminA'dan bütün kesimler yapılınca kaç üçgen dilim çıkacağı (7, 8, 10) kilitlenir.
- 3KöşegenÜçgenden yedigene beş çokgende öğrenci A'dan köşegenleri kendisi çizer, üçgenleri dokunarak sayar; tablo dolar. A'dan köşegen gitmeyen üç köşe (kendisi, iki komşusu) bulunur: n − 3.
- 4ÜçgenSon köşegenin iki üçgen ayırdığı görülür; her üçgen A'ya değmeyen bir kenara oturur, A'nın iki kenarı dışarıda kalır: n − 2. Öğrenci kendi önermesini kurar.
- 5İç açıBeş üçgenin açı parçaları yedigenin köşelerine yerleşir, iç açıları boşluksuz doldurur: 5 · 180° = 900°, (n − 2) · 180°; tablonun iç açılar satırı dolar.
- 6Dış açıİkinci tahmin kilitlenir. Her köşede iç + dış = 180°; 7 · 180° − 900° = 360°. Dış açı dilimleri döndürülmeden kayıp bir noktada tam açı oluşturur (yedigen ve üçgen); n · 180° − (n − 2) · 180° = 360° hesabında n sadeleşir. Dört hazır önerme değerlendirilir.
- 7UygulaPastaya krema sıkılırken stand her köşede dış açı kadar döner: tam bir tur. A'dan yedi kesim, sekiz dilim; pastanın sütunu tabloya eklenir. Ardından beş görevlik “Sıra sende”; lab raporu oluşur.
Öğrenme çıktıları
- MAT.11.2.4 Dışbükey çokgenlerin kenar, açı, köşegen, simetri ve alan özelliklerine dair çıkarım yapabilme
Öğretmenler için
Tahtada tam ekran açılır. Öğrenci pastanın köşelerine, kâğıttaki köşelere, üçgenlere ve dış açılara dokunur; klavye gerekmez. Yanlış cevapta cevap söylenmez, ipucu verilir. Sonunda el yazısı lab raporu hazırdır.
Kullanılan veri
Ongen pasta MEB 11. Sınıf Matematik ders kitabının (13. Uygulama, s. 135) bağlamıdır; pastanın biçimi (kareli kâğıda oturan, düzgün olmayan ongen), boyu ve döner stand öğretim modelidir. Beş çokgen ders kitabındaki Tablo 1'in kareli kâğıda uyarlamasıdır; bütün açı ve köşegen kararları köşelerden hesaplanır.
Ders kitabındaki yeri
MEB 11. Sınıf Matematik ders kitabı, 2. Tema, 13. Uygulama (s. 134–135), 11. Örnek (s. 136), Kontrol Noktası (s. 149). MatBook 11. Sınıf Matematik, s. 99.
Sıkça sorulan sorular
“Dışbükey Çokgenlerin Köşegen ve Açı Özellikleri” laboratuvarında ne yapılıyor?
Ongen pastayı bir köşesinden düz keserek en fazla kaç üçgen dilime ayırabiliriz? sorusundan yola çıkılır. Ongen pastayı bir köşesinden kaç üçgen dilime ayırabiliriz? Bir köşeden köşegenleri çizip üçgenleri sayar, iç açıların toplamını üçgenlerden kurar, dış açıları bir noktada toplayıp tam bir açı oluşturduklarını görürsün. Laboratuvar 7 adımdan oluşur: Giriş, Tahmin, Köşegen, Üçgen, İç açı, Dış açı, Uygula.
Bu laboratuvar hangi öğrenme çıktılarını çalıştırıyor?
11. sınıf “Geometrik Şekiller” temasındaki MAT.11.2.4 öğrenme çıktılarını çalıştırır.
Laboratuvarda hangi veri kullanılıyor?
Ongen pasta MEB 11. Sınıf Matematik ders kitabının (13. Uygulama, s. 135) bağlamıdır; pastanın biçimi (kareli kâğıda oturan, düzgün olmayan ongen), boyu ve döner stand öğretim modelidir. Beş çokgen ders kitabındaki Tablo 1'in kareli kâğıda uyarlamasıdır; bütün açı ve köşegen kararları köşelerden hesaplanır.
Bu laboratuvara nasıl girilir?
Google hesabınızla üye girişi yaptıktan sonra laboratuvar tarayıcıda açılır; kurulum gerekmez. Akıllı tahta, bilgisayar, tablet ve telefonda çalışır.
“Geometrik Şekiller” temasının diğer laboratuvarları
Lab2.1Hazır
Dörtgenlerde İçbükeylik ve Dışbükeylik
Bir bumerangın dört köşeli modelini kurar, köşegenlerini çizersin; içeri giren köşeyi aşağı çekip köşegenin ne zaman dışarı çıktığını bulur, iki karton üçgeni yapıştırarak nedenini görürsün.
Lab2.2Hazır
Dörtgenlerde Açı Özellikleri
Bir dörtgenin köşesini çekip biçimini değiştirir, dört köşesini kâğıttan ayırıp bir noktada birleştirirsin; sonra köşegeni çizip nedenini ispatlar, çevresinde dönen okla dış açıları toplarsın.
Lab2.3Hazır
Dörtgenlerde Açıortay Yardımıyla Elde Edilen Açı Özellikleri-1
Karton bir dörtgenin komşu iki köşesini katlar, kat izlerinin kesiştiği açıyı ölçersin; bir köşeyi çekip öbür iki açıyla karşılaştırır, içindeki üçgeni bulup nedenini ispatlarsın.
Lab2.4Hazır
Dörtgenlerde Açıortay Yardımıyla Elde Edilen Açı Özellikleri-2
Bir mahalle modelinde karşı iki köşeden çıkan caddeleri izler, açıortay doğrularının arasındaki dar açıyı ölçersin; doğruların ne zaman hiç kesişmediğini bulur, nedenini beş adımda ispatlarsın.
Lab2.5Hazır
Dörtgenlerin Kenar Uzunlukları Arasındaki İlişkiyi Bulma
Katlanır metreden bir çerçeveyi iter, raylarda altı dörtgeni kendin kurarsın; kareye iki ayrı yoldan varırsın.
Lab2.6Hazır
Yamukta Orta Taban
Yapım aşamasındaki merdivenin ortadaki basamağını ölçmeden kesersin: raylarda tabanları değiştirir, kuralı bulur ve köşegenle gerekçelendirirsin.
Lab2.7Hazır
Dörtgenlerin Köşegenleri Arasındaki İlişkiyi Bulma
Katlanır masanın çapraz ayaklarından yola çıkar, iki çıtayla dört dörtgen kurarsın: bir dörtgeni köşegenlerinden tanırsın.
Lab2.8Hazır
Köşegen Pisagoru
Dik kavşaktan ayrılan dört arkadaşın dördüncü uzaklığını ölçmeden bulursun: kenarların karelerini teraziye koyar, dengenin nedenini gösterirsin.
Lab2.9Hazır
Dörtgenlerde Simetri
Bir peçeteyi ve dört kâğıt dörtgeni katlarsın: iki eş parça ayıran her çizgi simetri ekseni midir? Cevabı köşelerin çakışması söyler.
Lab2.10Hazır
Dörtgende Alan Özellikleri-1
İki çıtanın boyunu sabit tutar, aralarındaki açıyı ve kesiştikleri yeri değiştirir, alanı izlersin.
Lab2.11Hazır
Dörtgenlerde Alan Özellikleri-2
Bir vitrayın kırık camını yenilemek için köşegenlerin ayırdığı dört üçgenin alanları arasındaki bağı ararsın.
Lab2.12Hazır
Deltoid
Bir üçgeni üç kenarından da aynaya dayarsın; dışbükey dörtgeni hangisinin verdiğini bulur, deltoidin özelliklerini inceler, tanımını kendin kurarsın.
Lab2.13Hazır
Özel Dörtgenler Arasındaki İlişkiler
Tangramın kare parçası hangi dörtgenlerin özelliklerini taşır? Sekiz özel dörtgeni dokuz süzgeçten geçirir, şeritleri karşılaştırır, genelden özele şemayı kendin kurarsın.
Lab2.14Hazır
Çokgenlerin Sınıflandırılması
Sekiz uçlu yıldız nasıl bir çokgendir? On iki çokgeni kendi ölçütünle ayırır, 180° şablonuyla ölçer, köşegen ve iple sınar, her birine iki sözcükle ad verirsin.
Lab2.16Yakında
Düzgün Çokgenlerin Bir İç ve Bir Dış Açısının Ölçüsünü Bulma
Düzgün karoları bir köşede buluşturursun; hangilerinin boşluk bırakmadan oturduğunu açılar söyler.
Lab2.17Yakında
Düzgün Çokgenlerin Köşegen ve Simetri Özellikleri
Düzgün beşgen, altıgen ve sekizgenin köşegenlerini çizer, katlayarak simetri eksenlerini bulursun.
Lab2.18Yakında
Düzgün Çokgenlerde Alan Hesabı
Düzgün altıgeni, sekizgeni ve onikigeni eş üçgenlere ayırır, alanı tek bir üçgenden kurarsın.
Lab2.19Yakında
Çokgenlerle İlgili Problem Çözme
İki fayans deseninden hangisinin daha uygun olduğuna karar verirsin; verileri seçer, stratejini kendin kurarsın.