Rehber MatematikLab2.1211. Sınıf Matematik · Geometrik Şekiller
Deltoid
Üçgeni hangi kenarından aynaya dayarsan dışbükey bir dörtgen oluşur?
Bir üçgeni üç kenarından da aynaya dayarsın; dışbükey dörtgeni hangisinin verdiğini bulur, deltoidin özelliklerini inceler, tanımını kendin kurarsın. Etkileşimli ve sesli anlatımlı bir 11. sınıf matematik laboratuvarı; Maarif Modeli öğretim programındaki MAT.11.2.1 öğrenme çıktılarını çalıştırır.
Bu laboratuvarın kitaptaki yeri: MatBook 11 · s. 52
Laboratuvara gir
Laboratuvarlar üyelere açıktır. Google hesabınla giriş yap; bu laboratuvar hemen açılır.
- ✓ Kurulum gerektirmez; tarayıcıda açılır
- ✓ Sesli anlatım ve adım adım ilerleme
- ✓ Akıllı tahta, bilgisayar, tablet ve telefonda çalışır
Laboratuvarın adımları
- 1GirişMasada dik duran bir ayna ve önünde bir gönye vardır. Öğrenci gönyeyi en uzun kenarından aynaya dayar: gönye ile aynadaki görüntüsü birlikte dört kenarlı bir şekil oluşturur.
- 2TahminKâğıttaki geniş açılı üçgenin hangi kenarından aynaya dayanırsa dışbükey bir dörtgen vereceği tahmin edilir ve kilitlenir.
- 3DeneAyna sırayla üç kenara dayanır; her seferinde oluşan dörtgenin dışbükey mi içbükey mi olduğuna karar verilir. Dışbükey dörtgeni yalnız en uzun kenar verir; nedeni bulunur (uçlardaki açılar iki katına çıkar). Öğrenci tahminiyle yüzleşir; dörtgenin adı söylenir: deltoid.
- 4KenarEş uzunluktaki kenarlar kâğıtta dokunarak eşlenir: komşu kenarlar ikişer ikişer eşittir. Eş açılar bulunur.
- 5Köşegenİki köşegen çizilir: dik kesişirler, yalnız biri ortalanır, öbürü açıortaydır. Alan, köşegenlerin çarpımının yarısıdır.
- 6TanımlaYalnız kenar eşitliklerinden iki üçgenin eş olduğu gösterilir. Öğrenci deltoidin tanımını kendi kurar, iki hazır önermeyi değerlendirir.
- 7UygulaGönyeye dönülür: dik kenarından dayanınca üçgen, en uzun kenarından dayanınca deltoid oluşur; çevresi bulunur. Ardından beş görevlik “Sıra sende”; lab raporu oluşur.
Öğrenme çıktıları
- MAT.11.2.1 Üçgenlerde açı, benzerlik ve alan özelliklerinden yola çıkarak dörtgenlerin açı, kenar, köşegen, simetri ve alan özelliklerine ilişkin muhakeme yapabilme
Öğretmenler için
Tahtada tam ekran açılır. Tanım verilmez: öğrenci üç kenarı kendi dener, deltoidin adını ancak dışbükey dörtgeni bulduktan sonra duyar, tanımını kendisi kurar. Kâğıtta kenarlara dokunulur, bir köşe görünür duraklara sürüklenir; klavye gerekmez. Yanlış cevapta cevap söylenmez, ipucu verilir. Sonunda el yazısı lab raporu hazırdır.
Kullanılan veri
Ayna, gönye ve kâğıt şekilleri birer öğretim modelidir; köşeler tam karelere oturur, gönyenin kenarları 6, 8 ve 10 birim alınmıştır. İki soru MatBook'tan (s. 69 ve 87), bir soru MEB ders kitabından (s. 113) alınmıştır.
Ders kitabındaki yeri
MEB 11. Sınıf Matematik ders kitabı, 2. Tema, 10. Uygulama ve 9. Örnek (s. 113). MatBook 11. Sınıf Matematik, 2. Tema (s. 52, 69, 87).
Sıkça sorulan sorular
“Deltoid” laboratuvarında ne yapılıyor?
Üçgeni hangi kenarından aynaya dayarsan dışbükey bir dörtgen oluşur? sorusundan yola çıkılır. Bir üçgeni üç kenarından da aynaya dayarsın; dışbükey dörtgeni hangisinin verdiğini bulur, deltoidin özelliklerini inceler, tanımını kendin kurarsın. Laboratuvar 7 adımdan oluşur: Giriş, Tahmin, Dene, Kenar, Köşegen, Tanımla, Uygula.
Bu laboratuvar hangi öğrenme çıktılarını çalıştırıyor?
11. sınıf “Geometrik Şekiller” temasındaki MAT.11.2.1 öğrenme çıktılarını çalıştırır.
Laboratuvarda hangi veri kullanılıyor?
Ayna, gönye ve kâğıt şekilleri birer öğretim modelidir; köşeler tam karelere oturur, gönyenin kenarları 6, 8 ve 10 birim alınmıştır. İki soru MatBook'tan (s. 69 ve 87), bir soru MEB ders kitabından (s. 113) alınmıştır.
Bu laboratuvara nasıl girilir?
Google hesabınızla üye girişi yaptıktan sonra laboratuvar tarayıcıda açılır; kurulum gerekmez. Akıllı tahta, bilgisayar, tablet ve telefonda çalışır.
“Geometrik Şekiller” temasının diğer laboratuvarları
Lab2.1Hazır
Dörtgenlerde İçbükeylik ve Dışbükeylik
Bir bumerangın dört köşeli modelini kurar, köşegenlerini çizersin; içeri giren köşeyi aşağı çekip köşegenin ne zaman dışarı çıktığını bulur, iki karton üçgeni yapıştırarak nedenini görürsün.
Lab2.2Hazır
Dörtgenlerde Açı Özellikleri
Bir dörtgenin köşesini çekip biçimini değiştirir, dört köşesini kâğıttan ayırıp bir noktada birleştirirsin; sonra köşegeni çizip nedenini ispatlar, çevresinde dönen okla dış açıları toplarsın.
Lab2.3Hazır
Dörtgenlerde Açıortay Yardımıyla Elde Edilen Açı Özellikleri-1
Karton bir dörtgenin komşu iki köşesini katlar, kat izlerinin kesiştiği açıyı ölçersin; bir köşeyi çekip öbür iki açıyla karşılaştırır, içindeki üçgeni bulup nedenini ispatlarsın.
Lab2.4Hazır
Dörtgenlerde Açıortay Yardımıyla Elde Edilen Açı Özellikleri-2
Bir mahalle modelinde karşı iki köşeden çıkan caddeleri izler, açıortay doğrularının arasındaki dar açıyı ölçersin; doğruların ne zaman hiç kesişmediğini bulur, nedenini beş adımda ispatlarsın.
Lab2.5Hazır
Dörtgenlerin Kenar Uzunlukları Arasındaki İlişkiyi Bulma
Katlanır metreden bir çerçeveyi iter, raylarda altı dörtgeni kendin kurarsın; kareye iki ayrı yoldan varırsın.
Lab2.6Hazır
Yamukta Orta Taban
Yapım aşamasındaki merdivenin ortadaki basamağını ölçmeden kesersin: raylarda tabanları değiştirir, kuralı bulur ve köşegenle gerekçelendirirsin.
Lab2.7Hazır
Dörtgenlerin Köşegenleri Arasındaki İlişkiyi Bulma
Katlanır masanın çapraz ayaklarından yola çıkar, iki çıtayla dört dörtgen kurarsın: bir dörtgeni köşegenlerinden tanırsın.
Lab2.8Hazır
Köşegen Pisagoru
Dik kavşaktan ayrılan dört arkadaşın dördüncü uzaklığını ölçmeden bulursun: kenarların karelerini teraziye koyar, dengenin nedenini gösterirsin.
Lab2.9Hazır
Dörtgenlerde Simetri
Bir peçeteyi ve dört kâğıt dörtgeni katlarsın: iki eş parça ayıran her çizgi simetri ekseni midir? Cevabı köşelerin çakışması söyler.
Lab2.10Hazır
Dörtgende Alan Özellikleri-1
İki çıtanın boyunu sabit tutar, aralarındaki açıyı ve kesiştikleri yeri değiştirir, alanı izlersin.
Lab2.11Hazır
Dörtgenlerde Alan Özellikleri-2
Bir vitrayın kırık camını yenilemek için köşegenlerin ayırdığı dört üçgenin alanları arasındaki bağı ararsın.
Lab2.13Yakında
Özel Dörtgenler Arasındaki İlişkiler
Bir şeklin aynı anda kaç adı olabilir? Özellik kartlarıyla eler, dörtgenlerin şemasını kendin kurarsın.
Lab2.14Yakında
Çokgenlerin Sınıflandırılması
On iki çokgeni kendi ölçütünle ayırırsın; sonra üç ayrı ölçütün aynı sonucu verip vermediğini sınarsın.
Lab2.15Yakında
Dışbükey Çokgenlerin Köşegen ve Açı Özellikleri
Bir köşeden köşegenleri çizer, üçgenleri sayarsın; çokgenin çevresinde dönen ibre dış açıları toplar.
Lab2.16Yakında
Düzgün Çokgenlerin Bir İç ve Bir Dış Açısının Ölçüsünü Bulma
Düzgün karoları bir köşede buluşturursun; hangilerinin boşluk bırakmadan oturduğunu açılar söyler.
Lab2.17Yakında
Düzgün Çokgenlerin Köşegen ve Simetri Özellikleri
Düzgün beşgen, altıgen ve sekizgenin köşegenlerini çizer, katlayarak simetri eksenlerini bulursun.
Lab2.18Yakında
Düzgün Çokgenlerde Alan Hesabı
Düzgün altıgeni, sekizgeni ve onikigeni eş üçgenlere ayırır, alanı tek bir üçgenden kurarsın.
Lab2.19Yakında
Çokgenlerle İlgili Problem Çözme
İki fayans deseninden hangisinin daha uygun olduğuna karar verirsin; verileri seçer, stratejini kendin kurarsın.