Lab2.1611. Sınıf Matematik · Geometrik Şekiller
Düzgün Çokgenlerin Bir İç ve Bir Dış Açısının Ölçüsünü Bulma
Beşgen ve kare motifler yan yana dizilince ortada kaç kenarlı bir düzgün çokgen oluşur?
Beşgen ve kare örgü motiflerini kenar kenara dizersin; düzgün çokgenin bir dış ve bir iç açısını bularak ortada kaç kenarlı çokgen kaldığını hesaplarsın. Etkileşimli ve sesli anlatımlı bir 11. sınıf matematik laboratuvarı; Maarif Modeli öğretim programındaki MAT.11.2.4 öğrenme çıktılarını çalıştırır.
Bu laboratuvarın kitaptaki yeri: MatBook 11 · s. 100

Laboratuvara gir
Laboratuvarlar üyelere açıktır. Google hesabınla giriş yap; bu laboratuvar hemen açılır.
- ✓ Kurulum gerektirmez; tarayıcıda açılır
- ✓ Sesli anlatım ve adım adım ilerleme
- ✓ Akıllı tahta, bilgisayar, tablet ve telefonda çalışır
Laboratuvarın adımları
- 1GirişBattaniyede turuncu beşgen ve siyah kare örgü motifleri. Öğrenci iki motifi zincire ekler; ezik bir motifin kenarlarının eşit, açılarının eşit olmadığını görür (düzgün değil). K noktasında beşgenin açısı, karenin açısı ve ortadaki açı toplanır: 360°.
- 2TahminKenar sayısı arttıkça bir iç açının ne olacağı kilitlenir (önce büyür sonra küçülür · 180°'yi geçer · 180°'ye ulaşmaz).
- 3Dış açıÖğrenci düzgün beşgenin kenarlarını uzatıp beş dış açıyı çizer; iç açılar eşit olduğu için dış açılar da eşittir. Dilimleri çokgenin yanındaki daireye taşır: beş eş dilim tam turu doldurur, bir dış açı 360°/5 = 72°. Açıölçerle ölçer.
- 4İç açıMEB'in tablosu kâğıda çizilir. Bir iç açı iki yoldan bulunur: 180° − 72° ve 540°/5; ikisi de 108°. Altıgen sütununda 60° ve 120°.
- 5TabloSekizgen, dokuzgen, onikigen ve onbeşgen sütunlarını öğrenci doldurur; her sütunda bir dış açı · n = 360°, bir iç + bir dış = 180°.
- 6BağıntıÖğrenci kendi önermesini kurar (bir dış açı 360°/n, bir iç açı 180° − 360°/n), (n − 2) · 180°/n yazılışının aynı olduğunu adım adım görür. Sürgüyle kenar sayısı artar: 36 kenarda 170°, 360 kenarda 179°; iç açı 180°'ye ulaşmaz. Tahminle yüzleşir, üç hazır önermeyi değerlendirir.
- 7UygulaZincire dönülür: K'de 108° + 90° + 162° = 360°, bir dış açı 18°, kenar sayısı 20. Halka sepetteki motiflerle kapanır, ortadaki 20 kenar sayılır; motifler yarım boy olsa da 20. Ardından beş görevlik “Sıra sende”; lab raporu oluşur.
Öğrenme çıktıları
- MAT.11.2.4 Dışbükey çokgenlerin kenar, açı, köşegen, simetri ve alan özelliklerine dair çıkarım yapabilme
Öğretmenler için
Tahtada tam ekran açılır. Öğrenci motiflere, kâğıttaki kenarlara, dilimlere ve tablo sütunlarına dokunur; klavye gerekmez. Yanlış cevapta cevap söylenmez, ipucu verilir. Sonunda el yazısı lab raporu hazırdır.
Kullanılan veri
Beşgen ve kare motiflerin kenar kenara dizilmesi MEB 11. Sınıf Matematik ders kitabının sorusudur (14. Uygulama, s. 138); örgü motifleri aynı kitabın bağlamıdır (19. Örnek, s. 159). Motiflerin boyu (kenar 4 cm), renkleri ve battaniye öğretim modelidir; halka çakışmasız kurulur (hesapla denetlendi).
Ders kitabındaki yeri
MEB 11. Sınıf Matematik ders kitabı, 2. Tema, s. 137 (düzgün çokgen), 14. Uygulama (s. 138), Sıra Sizde 12 (s. 139), Kontrol Noktası 2 (s. 149), 19. Örnek (s. 159), Ölçme 12 (s. 171). MatBook 11. Sınıf Matematik, s. 100–101.
Sıkça sorulan sorular
“Düzgün Çokgenlerin Bir İç ve Bir Dış Açısının Ölçüsünü Bulma” laboratuvarında ne yapılıyor?
Beşgen ve kare motifler yan yana dizilince ortada kaç kenarlı bir düzgün çokgen oluşur? sorusundan yola çıkılır. Beşgen ve kare örgü motiflerini kenar kenara dizersin; düzgün çokgenin bir dış ve bir iç açısını bularak ortada kaç kenarlı çokgen kaldığını hesaplarsın. Laboratuvar 7 adımdan oluşur: Giriş, Tahmin, Dış açı, İç açı, Tablo, Bağıntı, Uygula.
Bu laboratuvar hangi öğrenme çıktılarını çalıştırıyor?
11. sınıf “Geometrik Şekiller” temasındaki MAT.11.2.4 öğrenme çıktılarını çalıştırır.
Laboratuvarda hangi veri kullanılıyor?
Beşgen ve kare motiflerin kenar kenara dizilmesi MEB 11. Sınıf Matematik ders kitabının sorusudur (14. Uygulama, s. 138); örgü motifleri aynı kitabın bağlamıdır (19. Örnek, s. 159). Motiflerin boyu (kenar 4 cm), renkleri ve battaniye öğretim modelidir; halka çakışmasız kurulur (hesapla denetlendi).
Bu laboratuvara nasıl girilir?
Google hesabınızla üye girişi yaptıktan sonra laboratuvar tarayıcıda açılır; kurulum gerekmez. Akıllı tahta, bilgisayar, tablet ve telefonda çalışır.
“Geometrik Şekiller” temasının diğer laboratuvarları
Lab2.1Hazır
Dörtgenlerde İçbükeylik ve Dışbükeylik
Bir bumerangın dört köşeli modelini kurar, köşegenlerini çizersin; içeri giren köşeyi aşağı çekip köşegenin ne zaman dışarı çıktığını bulur, iki karton üçgeni yapıştırarak nedenini görürsün.
Lab2.2Hazır
Dörtgenlerde Açı Özellikleri
Bir dörtgenin köşesini çekip biçimini değiştirir, dört köşesini kâğıttan ayırıp bir noktada birleştirirsin; sonra köşegeni çizip nedenini ispatlar, çevresinde dönen okla dış açıları toplarsın.
Lab2.3Hazır
Dörtgenlerde Açıortay Yardımıyla Elde Edilen Açı Özellikleri-1
Karton bir dörtgenin komşu iki köşesini katlar, kat izlerinin kesiştiği açıyı ölçersin; bir köşeyi çekip öbür iki açıyla karşılaştırır, içindeki üçgeni bulup nedenini ispatlarsın.
Lab2.4Hazır
Dörtgenlerde Açıortay Yardımıyla Elde Edilen Açı Özellikleri-2
Bir mahalle modelinde karşı iki köşeden çıkan caddeleri izler, açıortay doğrularının arasındaki dar açıyı ölçersin; doğruların ne zaman hiç kesişmediğini bulur, nedenini beş adımda ispatlarsın.
Lab2.5Hazır
Dörtgenlerin Kenar Uzunlukları Arasındaki İlişkiyi Bulma
Katlanır metreden bir çerçeveyi iter, raylarda altı dörtgeni kendin kurarsın; kareye iki ayrı yoldan varırsın.
Lab2.6Hazır
Yamukta Orta Taban
Yapım aşamasındaki merdivenin ortadaki basamağını ölçmeden kesersin: raylarda tabanları değiştirir, kuralı bulur ve köşegenle gerekçelendirirsin.
Lab2.7Hazır
Dörtgenlerin Köşegenleri Arasındaki İlişkiyi Bulma
Katlanır masanın çapraz ayaklarından yola çıkar, iki çıtayla dört dörtgen kurarsın: bir dörtgeni köşegenlerinden tanırsın.
Lab2.8Hazır
Köşegen Pisagoru
Dik kavşaktan ayrılan dört arkadaşın dördüncü uzaklığını ölçmeden bulursun: kenarların karelerini teraziye koyar, dengenin nedenini gösterirsin.
Lab2.9Hazır
Dörtgenlerde Simetri
Bir peçeteyi ve dört kâğıt dörtgeni katlarsın: iki eş parça ayıran her çizgi simetri ekseni midir? Cevabı köşelerin çakışması söyler.
Lab2.10Hazır
Dörtgende Alan Özellikleri-1
İki çıtanın boyunu sabit tutar, aralarındaki açıyı ve kesiştikleri yeri değiştirir, alanı izlersin.
Lab2.11Hazır
Dörtgenlerde Alan Özellikleri-2
Bir vitrayın kırık camını yenilemek için köşegenlerin ayırdığı dört üçgenin alanları arasındaki bağı ararsın.
Lab2.12Hazır
Deltoid
Bir üçgeni üç kenarından da aynaya dayarsın; dışbükey dörtgeni hangisinin verdiğini bulur, deltoidin özelliklerini inceler, tanımını kendin kurarsın.
Lab2.13Hazır
Özel Dörtgenler Arasındaki İlişkiler
Tangramın kare parçası hangi dörtgenlerin özelliklerini taşır? Sekiz özel dörtgeni dokuz süzgeçten geçirir, şeritleri karşılaştırır, genelden özele şemayı kendin kurarsın.
Lab2.14Hazır
Çokgenlerin Sınıflandırılması
Sekiz uçlu yıldız nasıl bir çokgendir? On iki çokgeni kendi ölçütünle ayırır, 180° şablonuyla ölçer, köşegen ve iple sınar, her birine iki sözcükle ad verirsin.
Lab2.15Hazır
Dışbükey Çokgenlerin Köşegen ve Açı Özellikleri
Ongen pastayı bir köşesinden kaç üçgen dilime ayırabiliriz? Bir köşeden köşegenleri çizip üçgenleri sayar, iç açıların toplamını üçgenlerden kurar, dış açıları bir noktada toplayıp tam bir açı oluşturduklarını görürsün.
Lab2.17Hazır
Düzgün Çokgenlerin Köşegen ve Simetri Özellikleri
Çivili ip panosunda beşgenin köşegenlerine ip gerer, altıgen için kaç boy ip gerektiğini bulursun; kâğıdı katlayarak düzgün çokgenlerin simetri eksenlerini sınarsın.
Lab2.18Hazır
Düzgün Çokgenlerde Alan Hesabı
Kümbetin tek bir kenar ölçüsü taban alanını bulmaya yeter mi? Düzgün altıgen, sekizgen ve onikigeni merkezden eş üçgenlere ayırır, alanı tek bir üçgenden kurarsın.
Lab2.19Hazır
Çokgenlerle İlgili Problem Çözme
İki fayans deseninden hangisinin daha uygun olduğuna karar verirsin; verileri seçer, stratejini kendin kurarsın.