Lab1.99. Sınıf Matematik · Sayılar
Gerçek Sayı Aralıkları ve Sayı Aralıklarında İşlemler
Üç oyuncağa birden binebilmek için boyun kaç santimetre olmalı?
Üç oyuncağa birden binebilmek için boyun kaç santimetre olmalı? Üç saydam şerit üst üste gelir; kesişim ve fark bulunur, sonuçtaki uç noktasına üyelikle karar verilir. Etkileşimli ve sesli anlatımlı bir 9. sınıf matematik laboratuvarı; Maarif Modeli öğretim programındaki MAT.9.1.2 öğrenme çıktılarını çalıştırır.
Bu laboratuvarın kitaptaki yeri: MatBook 9 · s. 48

Laboratuvara gir
Laboratuvarlar üyelere açıktır. Google hesabınla giriş yap; bu laboratuvar hemen açılır.
- ✓ Kurulum gerektirmez; tarayıcıda açılır
- ✓ Sesli anlatım ve adım adım ilerleme
- ✓ Akıllı tahta, bilgisayar, tablet ve telefonda çalışır
Laboratuvarın adımları
- 1GirişBir eğlence parkında üç boy panosu: macera odası [140, 180], nefeskesen [150, 196], dönen şato [130, 190]. 145 cm'lik ziyaretçi panolara götürülür; nefeskesene binemez.
- 2TahminPanolar kâğıtta alt alta üç şerit olur: üçüne birden binebilenlerin boyu hangi aralıkta? Tahmin kilitlenir.
- 3KesiştirA ve B şeritleri sonuç doğrusuna iner; üst üste binen yer koyulaşır. Uç noktalarına üyelikle karar verilir: A ∩ B = [150, 180]. C inince kesişim değişmez.
- 4FarkA'da olup B'de olmayan yerler boyanır: A \ B = [140, 150). Yön değişince sonuç değişir: B \ A = (180, 196]. “Kesilen uç hep boş olur” iddiası bir öğretim modeliyle sınanır.
- 5Neden?150'nin A \ B'de neden olmadığı tartışılır; üyelik tablosu doldurulur. Öğrenci kuralı kendi kurar, iki hazır önermeyi değerlendirir.
- 6UygulaPanolara dönülür: dört ziyaretçiden üçüne de binebilenler seçilir, turnikeler açılır; yalnız dönen şatoya binebilenler [130, 140). Ardından beş görevlik “Sıra sende”; lab raporu oluşur.
Öğrenme çıktıları
- MAT.9.1.2 Gerçek sayı aralıklarının gösteriminde ve aralıklarla ilgili işlemlerde küme sembol ve işlemlerinden yararlanabilme
Öğretmenler için
Tahtada tam ekran açılır. Öğrenci ziyaretçiyi panolara götürür, şeritlere dokunarak indirir, parçaları boyar, uç noktalarına dokunarak dolu ya da boş yapar; klavye gerekmez. Yanlış cevapta cevap söylenmez, ipucu verilir. Sonunda el yazısı lab raporu hazırdır.
Kullanılan veri
Üç oyuncağın boy kuralları MEB 9. Sınıf Matematik ders kitabından (13. Uygulama, s. 45; uçlar dâhil). Ziyaretçilerin boyları ve “kural değişseydi” sınaması öğretim modelidir.
Ders kitabındaki yeri
MEB 9. Sınıf Matematik ders kitabı, 1. Tema, Kontrol Noktası (s. 41) ve 13. Uygulama (s. 45–46). MatBook 9. Sınıf Matematik, Kümelerde Temel İşlemler (s. 41) ve 1. Tema soruları (s. 48, 54).
Sıkça sorulan sorular
“Gerçek Sayı Aralıkları ve Sayı Aralıklarında İşlemler” laboratuvarında ne yapılıyor?
Üç oyuncağa birden binebilmek için boyun kaç santimetre olmalı? sorusundan yola çıkılır. Üç oyuncağa birden binebilmek için boyun kaç santimetre olmalı? Üç saydam şerit üst üste gelir; kesişim ve fark bulunur, sonuçtaki uç noktasına üyelikle karar verilir. Laboratuvar 6 adımdan oluşur: Giriş, Tahmin, Kesiştir, Fark, Neden?, Uygula.
Bu laboratuvar hangi öğrenme çıktılarını çalıştırıyor?
9. sınıf “Sayılar” temasındaki MAT.9.1.2 öğrenme çıktılarını çalıştırır.
Laboratuvarda hangi veri kullanılıyor?
Üç oyuncağın boy kuralları MEB 9. Sınıf Matematik ders kitabından (13. Uygulama, s. 45; uçlar dâhil). Ziyaretçilerin boyları ve “kural değişseydi” sınaması öğretim modelidir.
Bu laboratuvara nasıl girilir?
Google hesabınızla üye girişi yaptıktan sonra laboratuvar tarayıcıda açılır; kurulum gerekmez. Akıllı tahta, bilgisayar, tablet ve telefonda çalışır.
“Sayılar” temasının diğer laboratuvarları
Lab1.1Hazır
Sıfırıncı Kuvvet ve Negatif Üs
A4'teki 4 ne demek? A0 kâğıdı kesile kesile A4 olur; kuvvet merdiveninde üsler birer birer azaltılır ve 2⁰ ile negatif üsler örüntüden bulunur.
Lab1.2Hazır
Üslü Gösterimlerle Çarpma ve Bölme İşlemleri
Ne zaman üsler toplanır, ne zaman tabanlar çarpılır? Tabanları aynı ve üsleri aynı olan üslü gösterimler yan yana; önce hangisinin aynı olduğuna karar verilir.
Lab1.3Hazır
Bilimsel Gösterim
Bir mikroskop görüntüyü kaç kat büyütür? Aynı sayı 10'un farklı kuvvetleriyle yazılır: katsayı ile üs birlikte değişir, sayı aynı kalır; bilimsel gösterim bunlardan yalnız biridir.
Lab1.4Hazır
Gerçek Sayıların Köklü Gösterimi
Alanı 2 birimkare olan karenin kenarı kaç birimdir? Kare kâğıtta kurulur, kenarı sayı doğrusuna yatırılır; kökün derecesine göre kök içinin nasıl sınırlandığı bulunur.
Lab1.5Hazır
Üslü ve Köklü Gösterimlerin Birbiri Cinsinden İfade Edilmesi
Bir sayının üssü “bir bölü iki” olabilir mi? Cam teknedeki su mercimeği her gün 2 katına çıkar; yarım günün katı hem kökle hem üsle yazılır.
Lab1.6Hazır
Köklü Gösterimlerle Toplama ve Çıkarma
√2 + √3, √5 eder mi? İki kablo uç uca bağlanır; üç uzunluk kâğıtta yan yana dizilir. Sonra aynı parçalar sayılır: benzer terimlerde yalnız katsayılar toplanır ya da çıkarılır.
Lab1.7Hazır
Bir İrrasyonel Sayının Yaklaşık Değeri
Çit alırken kaç basamak yeter? Kare bahçenin çevresine çit paneli alınır; karekök iki sayının arasına sıkıştırılır ve panel kararının hangi basamakta kesinleştiği görülür.
Lab1.8Hazır
Aralıkların Gösterimi
165 ile 179 arasında kaç sayı var? Uç noktanın dâhil olup olmadığı değişince sayı doğrusu, aralık gösterimi, cebirsel temsil ve küme gösterimi birlikte değişir.
Lab1.10Yakında
Gerçek Sayı Aralıkları ile Yapılan İşlemler
İki kurs hangi saatlerde aynı anda sürüyor? Kesişim, birleşim, fark ve tümleyen; her sonuç üç gösterimle yazılır.
Lab1.11Yakında
Aralıkların Mutlak Değer Gösterimi
Bir ucu 1'e çakılı 3 birimlik ip sayı doğrusunda nerelere ulaşır? Merkez, uzaklık ve uç türü: aralık mutlak değerle yazılır.
Lab1.12Yakında
Sayı Kümelerinin Arada Olma Özelliği
0'dan sonra gelen ilk sayı hangisi? Büyüteç iki sayının arasını açar; iki rasyonel sayının arasına yeni bir rasyonel sayı yerleştirilir.
Lab1.13Yakında
Sayı Kümelerinin Dört İşleme Göre Kapalılığı
İki irrasyonel sayının çarpımı hep irrasyonel midir? İşlem makinesiyle denenir; tek karşıt örnek yeter.
Lab1.14Yakında
Sayı Kümelerinin İşlem Özellikleri
Toplamada sıra önemli değil. Çıkarmada? Değişme, birleşme, birim eleman, ters eleman ve dağılma özellikleri sınanır.
Lab1.15Yakında
İki Terimin Toplamının ve Farkının Karesi
(a + b)², a² + b² eder mi? Kare dört karoya ayrılır; iki dikdörtgen hiç kaybolmaz.
Lab1.16Yakında
İki Terimin Karelerinin Farkı
Büyük kareden küçük kare kesilince kalan parça bir dikdörtgene dönüşür mü? Parça kesilip taşınır.