Yamuk Alan Formülü
ABCD yamuğunda [DH] ⊥ [BC], |AD| = a, |BC| = b, |DH| = h iken A(ABCD) = (a + b) · h2 bağıntısının köşegen ile ispatı.
Teorem
ABCD bir yamuk, [DH] ⊥ [BC], |DH| = h, |AD| = a, |BC| = b ise A(ABCD) = (a + b) · h2 dir.Bu İspatı Anlamak İçin Önce Şunları Öğren
Adım Adım İspat
İspat Yöntemi
[AC] köşegeni çizilerek yamuk iki üçgene bölünür; her üçgen alanı ½ · taban · yükseklik ile yazılıp toplanır.- 1Yapı
[AC] köşegenini çizelim.
Yamuğu △ABC ve △CDA olmak üzere iki üçgene bölmek için yardımcı yapı.
- 2Çıkarım
A(ABCD) = A(ABC) + A(CDA)
Köşegen yamuğu tam iki parçaya böler.
- 3Çıkarım
A(ABC) = b · h2
[BC] tabanı b, yükseklik h; △ABC alanı ½ · taban · yükseklik.
- 4Çıkarım
A(CDA) = a · h2
[AD] tabanı a, yükseklik h; △CDA alanı ½ · taban · yükseklik.
- 5Sonuç
A(ABCD) = b · h2 + a · h2 = (a + b) · h2
Adım 2, 3 ve 4 birleştirilir.
Sonuç ∎
Yamuk alan formülü: A(ABCD) = (a + b) · h2 elde edilir. ∎Yamuk Alan Formülü Hakkında
Yamuk alan formülü, |AD| = a, |BC| = b, yükseklik h iken A(ABCD) = (a + b) \cdot h2 bağıntısını verir. TYT geometrinin temel alan formüllerinden biridir; ÖSYM'de yamuk alanı sorularında doğrudan uygulanır. Formüldeki a+b2 orta taban uzunluğu olduğundan alan = orta taban × yükseklik biçiminde de yazılabilir.
İspat, [AC] köşegeni çizilerek yamuk iki üçgene bölünür; her üçgen alanı 12·taban·yükseklik ile yazılıp toplanır. Ortak yükseklik mantığı ön koşuldur. Köşegen bölme yöntemi, paralelkenar alan ispatıyla aynı mantığı paylaşır.
Adım adım ispatı takip ederken orta taban a+b2 ile alan formülü arasındaki bağlantıya dikkat etmek, yamuk orta taban ispatıyla birlikte okunduğunda yamuk araç setinin bütünlüğünü görmenizi sağlar. AYT geometride yamuk alanı, integral ve fizik konum–hız grafiklerinde de anımsanır.
A = (a+b)h2 formülü, TYT'de yamuk alanı sorularının standart aracıdır. ÖSYM'de tabanlar ve yükseklik verildiğinde alan doğrudan yazılır. Orta taban ispatıyla birlikte okunduğunda yamuk araç seti tamamlanır. Yamuk alanı (a+b)h2 formülü, fizikte hız–zaman grafiğinde yer değiştirmeyi hesaplamanın geometrik karşılığıdır; orta taban ispatı formülün sezgisel temelini oluşturur. Orta taban × yükseklik formülü (a+b)h2 olarak da yazılır; bu eşdeğerlik yamuk alan formülünün sezgisel anlamını güçlendirir.
