Rehber Matematik11. Sınıf Matematik · İstatistiksel Araştırma Süreci · Lab 1.5
Başkaları Tarafından Oluşturulan İki Nicel Değişkenli Verileri İnceleme
Bir gazete manşeti, bir poster ya da bir paylaşım “araştırmaya göre…” dediğinde ona ne kadar güvenebilirsin?
Bu sonuca güvenir misin? Bilim Fuarı’nda jüri sensin: posterlerdeki sonuçların dayanağına bak, verilerle sına; kabul et ya da çürüt. Etkileşimli, sesli anlatımlı ve ücretsiz bir 11. sınıf matematik laboratuvarı; Maarif Modeli öğretim programındaki MAT.11.1.2 a–c öğrenme çıktılarını çalıştırır.
Laboratuvara gir
Laboratuvarlar ücretsizdir ve üyelere açıktır. Google hesabınla giriş yap; bu laboratuvar hemen açılır.
- ✓ Ücretsiz, kurulum gerektirmez
- ✓ Sesli anlatım ve adım adım ilerleme
- ✓ Akıllı tahta, bilgisayar, tablet ve telefonda çalışır
Laboratuvarın adımları
- 1GirişRM Akademi Lisesinde Bilim Fuarı var; jüri öğrencidir. Girişteki okul gazetesinin manşetine hemen güvenilir mi?
- 2TahminFuardaki altı sonuç için ilk bakıştaki karar verilir ve kilitlenir.
- 3DayanakBir sonucun dayanağına bakılır: ölçülmüş veri mi, düşünce mi?
- 4Sayı ve yorumGerçek bir puan cetvelinden çıkarılmış dört sonuç verilerle sınanır; cümlenin verilerle uyuşmayan parçasına dokunulur.
- 5ÖrneklemAynı soruyu soran iki grubun örneklemi maket üstünde karşılaştırılır.
- 6Sonucun sınırıOkul gazetesinin haberi araştırmayla karşılaştırılır; araştırmanın söylemediği şeyler bulunur ve düzeltilir.
- 7Görsel ve sayıÖnceki üç labın verisinde yorum, serpme diyagramı ve korelasyon katsayısı ile karşılaştırılır.
- 8ÖnermelerDört önerme lab boyunca görülenlere dayanarak doğrulanır ya da çürütülür; kararlar el yazısıyla bir kâğıtta toplanır.
Öğrenme çıktıları
- MAT.11.1.2 Başkaları tarafından oluşturulan iki nicel değişkenli verilerin ilişkililiğine dayalı istatistiksel sonuç veya yorumları tartışabilme
Öğretmenler için
Öğrenci her posterde aynı üç soruyu sorar: dayanağı nedir, hata ya da yanlılık var mı, kabul mü çürütme mi. Lab sonunda kararlar el yazısıyla yazılmış bir kâğıtta (“Değerlendirme Formum”) sunulur. Öğrenci klavye kullanmaz; her şey dokunarak seçilir.
Kullanılan veri
Stant 2’deki puan cetveli gerçek veridir (Türkiye Futbol Federasyonu, 2025-2026 Süper Lig sezonu). Stant 4’teki diyagramlar önceki labların gerçek verisidir. RM Akademi Lisesi kurgusal bir model okuldur; öğrencilerin ekran ve uyku süreleri model veridir.
Ders kitabındaki yeri
MEB 11. Sınıf Matematik ders kitabı, 1. Tema (s. 56–63): başkaları tarafından oluşturulan iki nicel değişkenli verileri inceleme. İstatistiksel temellendirme, hatalar ve yanlılıklar, çürütme ya da kabul etme tanımları: MEB 10. Sınıf Matematik ders kitabı, 2. Tema (s. 131).
Sıkça sorulan sorular
“Başkaları Tarafından Oluşturulan İki Nicel Değişkenli Verileri İnceleme” laboratuvarında ne yapılıyor?
Bir gazete manşeti, bir poster ya da bir paylaşım “araştırmaya göre…” dediğinde ona ne kadar güvenebilirsin? sorusundan yola çıkılır. Bu sonuca güvenir misin? Bilim Fuarı’nda jüri sensin: posterlerdeki sonuçların dayanağına bak, verilerle sına; kabul et ya da çürüt. Laboratuvar 8 adımdan oluşur: Giriş, Tahmin, Dayanak, Sayı ve yorum, Örneklem, Sonucun sınırı, Görsel ve sayı, Önermeler.
Bu laboratuvar hangi öğrenme çıktılarını çalıştırıyor?
11. sınıf “İstatistiksel Araştırma Süreci” temasındaki MAT.11.1.2 a–c öğrenme çıktılarını çalıştırır.
Laboratuvarda hangi veri kullanılıyor?
Stant 2’deki puan cetveli gerçek veridir (Türkiye Futbol Federasyonu, 2025-2026 Süper Lig sezonu). Stant 4’teki diyagramlar önceki labların gerçek verisidir. RM Akademi Lisesi kurgusal bir model okuldur; öğrencilerin ekran ve uyku süreleri model veridir.
Bu laboratuvar ücretsiz mi, nasıl girilir?
Ücretsizdir. Google hesabınızla ücretsiz üye girişi yaptıktan sonra laboratuvar tarayıcıda açılır; kurulum gerekmez. Akıllı tahta, bilgisayar, tablet ve telefonda çalışır.
“İstatistiksel Araştırma Süreci” temasının diğer laboratuvarları
Lab 1.1 · Hazır
Serpme Diyagramı: İlişkinin Yönü ve Gücü
81 ilin rakımı ve yıllık ortalama sıcaklığı: serpme diyagramı, ortalama eksenleri, BSO, yön ve güç, önermeler.
Lab 1.2 · Hazır
Serpme Diyagramı ve BSO: İlişki mi, Neden-Sonuç mu?
Hava ısındıkça dondurma aranır mı? 52 haftanın sıcaklığı ve dondurma arama ilgisi: yıl halkası, BSO, yön ve güç, eğilim çizgisinden uzak haftalar, gizli değişken.
Lab 1.3 · Hazır
Korelasyon Katsayısı ve Aykırı Değer
Büyük hayvanın beyni de büyük mü? 17 hayvan ve 3 dinozorla aykırı değerin etkisi: BSO ile korelasyon katsayısı hep aynı şeyi mi söyler?
Lab 1.4 · Hazır
İstatistiksel Araştırma Sorusu ve Veri Toplama Planı
Gece telefona bakan az mı uyur? Bir okul bahçesindeki tartışmadan istatistiksel araştırma sorusuna: iki nicel değişken, sekiz ölçüt, evren ve örneklem, rastgelelik, yedi adımlık veri toplama planı.