Küresel Araştırma: Öğrencilerin Yüzde 88'i Derslerinde Yapay Zekâ Kullanıyor
Digital Education Council tarafından 35 ülkede gerçekleştirilen küresel araştırma, öğrencilerin yüzde 88'inin eğitim süreçlerinde yapay zekâ kullandığını; ancak eğitmen rehberliği ve sınav kurallarında belirsizlikler yaşandığını ortaya koydu.
35 ülkeden 45 bini aşkın katılımcıyla küresel yapay zekâ raporu
Uluslararası eğitim kurumlarını ve mesleki eğitim merkezlerini bir araya getiren küresel ağ Digital Education Council (DEC), yükseköğretimde yapay zekâ araçlarının kullanım boyutunu inceleyen kapsamlı bir araştırma yayımladı. “AI in Higher Education Global Survey 2026” başlıklı çalışma; 35 farklı ülkede yer alan 118 yükseköğretim kurumundan 27 bin 284 öğrenci ile 18 bin 114 akademisyenin katılımıyla toplam 45 bin 398 kişinin verilerini bir araya getirdi. Araştırma sonuçları, öğrencilerin yüzde 88'inin ders ve öğrenme faaliyetlerinde yapay zekâ teknolojilerine başvurduğunu ortaya koydu. Öğretim elemanlarının kullanım oranı ise son bir yılda 16 puanlık bir artış göstererek yüzde 77 seviyesine ulaştı.
Bu çalışmanın yurt dışında yükseköğretim kurumları kapsamında gerçekleştirilen küresel bir anket niteliğinde olduğunu, dünya gündemi ve eğitim teknolojileri açısından önemli eğilimleri yansıtmakla birlikte Türkiye'deki okul ve sınav mevzuatında doğrudan bir değişiklik oluşturmadığını belirtmek gerekiyor. Bununla beraber elde edilen bulgular; lise ve üniversite sınavlarına hazırlanan gençlerin ders çalışma rutinlerinde yapay zekâdan nasıl faydalandıklarını ve hangi zorluklarla karşılaştıklarını anlamak adına önemli veriler sunuyor.
Öğrencilerin ve akademisyenlerin yapay zekâyı kullanım alanları
Araştırma verileri, öğrencilerin yapay zekâ teknolojilerini en çok hangi alanlarda kullandığını detaylı bir biçimde gösteriyor. Araçları aktif biçimde kullanan öğrencilerin yüzde 58'i bilgi aramak, yüzde 54'ü yeni fikirler üretmek ve yüzde 49'u ise hazırladığı yazılı çalışmaları geliştirmek amacıyla sisteme danışıyor. Katılımcıların yüzde 45'i derslerdeki yeni kavramları kavramak için yapay zekâdan yardım alırken, metin hazırlama ve kapsamlı belgeleri özetleme amacıyla başvuranların oranı ise yüzde 43 olarak kaydedildi. Genel fayda değerlendirmesinde öğrencilerin yüzde 43'ü teknolojiyi eğitimde bir ölçüde faydalı, yüzde 32'si ise çok yararlı bulduğunu dile getirdi. Öğrenme deneyiminin kökten değiştiğini belirtenlerin oranı ise yüzde 13'te kaldı.
Öğretim kadrosu cephesinde ise teknolojiden en çok ders hazırlık süreçlerinde faydalanıldığı görülüyor. Akademisyenlerin yüzde 77'si ders materyali ve kaynak hazırlamak için bu sistemleri kullanırken, yüzde 47'si idari işlerde, yüzde 45'i görsel ve video gibi içeriklerin üretiminde yapay zekâdan yararlanıyor. Öğrencilere yapay zekâ kullanımını öğretmek amacıyla bu teknolojiyi dersine taşıyan öğretim elemanlarının oranı yüzde 38 olurken, öğrenci ödev ve çalışmalarına geri bildirim sunmak için yapay zekâ kullananların oranı yalnızca yüzde 6 düzeyinde kaldı.
Derslere entegrasyon sınırlı, kurallar ve rehberlik yetersiz görülüyor
Kullanım oranlarındaki yüksek seyre rağmen yapay zekâ araçlarının ders programlarına ve müfredata sistemli biçimde dahil edilmesi halen oldukça sınırlı bir düzeyde seyrediyor. Araştırmaya katılan öğrencilerin yalnızca yüzde 15'i yapay zekânın çok sayıda dersine doğrudan entegre edildiğini belirtirken, yüzde 42'si yalnızca birkaç derste bu durumla karşılaştığını, yüzde 43'ü ise hiçbir dersinde böyle bir entegrasyon görmediğini ifade etti. Yapay zekâ destekli dersleri deneyimleyen öğrencilerin yüzde 42'si bu uygulamaları kısmen yararlı bulurken, yüzde 28'i anlama ve kavrama sonuçlarını geliştirdiğini, yüzde 24'ü ise derslere getirdiği yeniliğe rağmen belirgin bir öğrenme katkısı sunmadığını belirtti.
Raporun öne çıkardığı en kritik başlıklardan biri de eğitimcilerin hazırlık düzeyi ile öğrenci beklentileri arasındaki derin fark oldu. Akademisyenlerin yüzde 64'ü yapay zekâ okuryazarlığı eğitimi aldığını kaydetse de, öğrencilerin sadece yüzde 29'u hocalarının kendilerine bu alanda rehberlik edebilecek donanımda olduğunu düşünüyor. Bunun yanı sıra öğrencilerin yüzde 57'si ödev, proje ve sınavlarda yapay zekânın hangi sınırlarda ve nasıl kullanılabileceğine ilişkin kuralların ve yönlendirmelerin yetersiz olduğunu vurguluyor.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Sıradaki haberKüresel araştırma: Yüksek ekran süresi okul başarısı ve odaklanmayı olumsuz etkiliyor2 dk okuma