İngiltere'de matematiksel araştırma: 20 soru oyunu yapay zekâ eğitim maliyetini düşürüyor
Bristol Üniversitesi araştırmacıları, çocukların 20 soru oyunundan ilham alarak yapay zekâ modellerini dizüstü bilgisayarlarda dakikalar içinde ve çok düşük maliyetle eğitmeyi sağlayan matematiksel bir yöntem geliştirdi.
20 soru oyunundan ilham alan matematiksel yöntem
İngiltere'de bulunan Bristol Üniversitesi Matematik Okulu bünyesindeki araştırmacılar, yapay zekâ dünyasında dikkat çeken yeni bir çalışmaya imza attı. Çocukların severek oynadığı klasik '20 Soru' tahmin oyunundan esinlenen bilim insanları, karmaşık görüntü sınıflandırma görevlerini çok daha basit ve düşük maliyetli hale getiren matematiksel bir model geliştirdi. ABD'de düzenlenen Allerton İletişim, Kontrol ve Bilişim Konferansı'nda sunulan ve arXiv üzerinde paylaşılan araştırma, yapay zekâ eğitiminin yüksek maliyet bariyerini aşmayı hedefliyor. Bu gelişme yurt dışı kaynaklı bir temel bilim çalışması olup doğrudan Türkiye'deki sınav ya da okul müfredatını değiştirmemektedir; ancak @DünyaGündemi kapsamında yapay zekânın arkasındaki matematiksel mantığı kavramak adına önemli ipuçları sunmaktadır.
Günümüzde yapay zekâ modellerinin görselleri ve nesneleri sınıflandırabilmesi için on binlerce grafik işlemci (GPU) ünitesine ve milyonlarca dolarlık bütçelere ihtiyaç duyuluyor. Bristol Üniversitesi ekibi ise bu devasa maliyetlerin yerine, her biri sıradan bir dizüstü bilgisayarda yalnızca birkaç dakikada eğitilebilen basit ikili karar mekanizmalarını devreye soktu. Geliştirilen yöntemde sisteme yöneltilen rastgele evet ya da hayır soruları bir araya getirilerek milyonlarca olasılık arasından doğru nesne tespit edilebiliyor.
Dev sunucular yerine standart dizüstü bilgisayarlar
Bristol Üniversitesi Matematik Okulu'ndan Prof. Sidharth Jaggi, doğada karşılaşılan alışılmadık bir bitki türünü tanıyan geleneksel modellerin milyarlarca farklı nesneyi birbirinden ayırmak için devasa kaynak harcadığını ifade etti. Jaggi, yaptıkları yeni çalışmayla basit rastgele sorular sorulsa dahi bu cevapların birleştirilerek karmaşık görevleri başarıyla tamamlayabileceğini matematiksel olarak kanıtladıklarını ve deneysel olarak doğruladıklarını açıkladı.
Araştırmanın en dikkat çekici yönlerinden biri, bu basit sınıflandırıcılar arasında karmaşık bir koordinasyona ihtiyaç duyulmaması. Matematiksel modele göre yeterli sayıda basit evet-hayır sorusu bulunması yeterli oluyor ve bu sayı tahmin edilenden çok daha az bir miktara karşılık geliyor. Böylece algoritmalar hem çok daha düşük işlemci gücüyle çalışabiliyor hem de gerçek hayatta geniş çaplı uygulamalara çok daha kolay uyarlanabiliyor.
Uç cihazlarda dayanıklılık ve güvenli yapay zekâ
Yeni yaklaşım, verinin üretildiği yerde doğrudan çalışan sensörler, robotlar ve akıllı cihazlar gibi uç teknolojilerde büyük bir avantaj sağlıyor. Çalışmanın başyazarı Dr. Ioannis Papageorgiou, çok büyük ve zorlu bir sınıflandırma probleminin rastgele seçilen çok sayıda basit ikili karara bölündüğünü belirtti. Her bir basit sınıflandırıcı bağımsız çalıştığı için, bazı cevaplar yanlış olsa dahi sistemin genel doğruluğu bozulmadan güvenilir sonuç üretilebiliyor.
Bristol Üniversitesi'nin matematik, bilgi teorisi ve yapay zekâ güvenliğini ele alan Informed AI araştırma merkezi çatısı altında yürütülen bu çalışma, teknolojinin geleceğinde salt işlem gücü artışından ziyade verimlilik ve güvenilirliğin ön plana çıkacağını gösteriyor. Matematik ve bilişim alanlarına ilgi duyan lise öğrencileri için bu araştırma, temel matematik prensiplerinin devasa teknolojik engelleri nasıl basitleştirebileceğini kanıtlayan somut bir örnek oluşturuyor.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Sıradaki haberSınavsız ikinci üniversite kayıt takvimi belli oldu: Başvuru tarihleri ve şartlar1 dk okuma