Okul Devam Ederken TYT ve AYT Birlikte Nasıl Çalışılır? Çalışan Bir Haftalık Sistem
Okul, TYT ve AYT'yi aynı haftaya sığdırmanın yolu daha çok saat bulmak değil. Aynı gün kuralı, günlük TYT dozu ve uygulanabilir bir haftalık program.

Sabah 08:00'de okuldasın, 15:30'da çıkıyorsun. Eve geldiğinde yorgunsun ve önünde iki ayrı yığın duruyor: bir yanda okulun konuları ve yazılıları, diğer yanda TYT ile AYT. Masaya oturduğunda ilk soru hep aynı: "Şimdi hangisini çalışayım?" O tereddütle geçen on beş dakika, aslında günün en pahalı on beş dakikası.
Bu yazı sana motivasyon konuşması yapmayacak. Okul devam ederken TYT ve AYT'yi birlikte nasıl yürüteceğinin sistemini anlatacak: hangi saat neye ayrılır, aynı gün ne yapılır, hafta sonu nasıl kurgulanır, program bozulduğunda ne olur.
Baştan en önemli cümleyi söyleyelim: okul senin rakibin değil. Çoğu öğrenci okulu "YKS çalışmamı engelleyen şey" sanıyor ve asıl hata burada başlıyor.
Kısa cevap: Okulda bugün işlenen konu zaten AYT konusudur — okul saatlerini AYT motorun say. Kendi saatlerini ikiye böl: aynı gün o dersin pekiştirmesi (AYT) ve her gün küçük bir TYT dozu. Hafta sonunu TYT taraması ve denemeye ayır. Ayrı iki iş gibi çalışırsan ikisine de yetişemezsin.
Asıl Sorun "Zaman Yok" Değil, Yanlış Bölüyorsun
Kafanda şöyle bir tablo var: okul ayrı bir iş, TYT ayrı bir iş, AYT ayrı bir iş. Üç işi de günde birkaç saate sığdırmaya çalışıyorsun ve doğal olarak sığmıyor. Sonra suçu zamanda arıyorsun.
Oysa bu üç iş değil. İkisi aynı iş. Bugün matematik dersinde işlediğin konu, AYT'de karşına çıkacak konunun ta kendisi. Fizik öğretmeninin anlattığı bölüm, AYT Fizik'in içeriği. Yani sen okulda otururken zaten AYT çalışıyorsun — farkında olmadan ve çoğu zaman verimsiz biçimde.
Gerçek kayıp şurada: aynı konuyu okulda pasif dinliyorsun, sonra akşam "AYT çalışayım" deyip aynı konuyu sıfırdan tekrar açıyorsun. Aynı işi iki kez yapıyor, buna da "çok çalışıyorum ama yetişemiyorum" diyorsun.
Zamanın yetmiyor değil arkadaşım; aynı işi iki kez yaptığın için zamanın yetmiyor gibi görünüyor.
🎯 Temel Kural: Okul Saatin Senin AYT Motorun
Sistemin tamamı tek bir cümleye dayanıyor: okul saatlerin AYT motorun, kendi saatlerin ise bakım saatlerin.
Bunu kabul ettiğinde iki şey değişiyor. Birincisi, derste oturuşun değişiyor — çünkü o ders artık "okul işi" değil, doğrudan sınav çalışması. İkincisi, akşam masaya oturduğunda "bugün AYT'den ne çalışsam" diye düşünmüyorsun; cevap belli, bugün işlenen konu.
Derste yapman gereken tek değişiklik: Defterine sadece tahtadakini geçirme. Anlamadığın yeri o an küçük bir işaretle (soru işareti, yıldız, ne istersen). Akşam masaya oturduğunda nereden başlayacağını bu işaretler söyleyecek. Bu tek alışkanlık, akşam çalışmanı yarı yarıya hızlandırır.
⏰ Aynı Gün Kuralı: Günde 40 Dakika
Bir konuyu dinledikten sonra geçen her gün, o konuyu yeniden öğrenme maliyetini artırıyor. Bir hafta sonra döndüğünde neredeyse sıfırdan başlıyorsun. Bu yüzden kuralın adı aynı gün kuralı:
| Ne zaman | Ne yapacaksın | Süre |
|---|---|---|
| Okulda, ders sırasında | Anlamadığın yeri işaretle | 0 dk (ek yük yok) |
| Aynı akşam | O günkü konunun özetini kendi cümlelerinle çıkar | 10-15 dk |
| Hemen ardından | O konudan 10-15 soru çöz | 25-30 dk |
| Yanlışlar için | Yanlışını not defterine tek satır yaz | 5 dk |
Toplam yaklaşık 40-50 dakika ve bu süre senin o günkü AYT çalışmandır. Ayrıca oturup "AYT çalışmak" diye bir şey yapmana gerek kalmıyor. Hafta içi beş gün bunu yaparsan, haftada yaklaşık 4 saat AYT'yi hiç zorlanmadan tamamlamış oluyorsun.
📝 TYT'yi Sıcak Tutmak: Günlük Küçük Doz
TYT'nin en büyük yanılgısı şu: "TYT kolay, yazın toplu halde hallederim." Bu cümle her yıl binlerce öğrenciye ağır fatura kesiyor. Çünkü TYT bir konu yığını değil, bir refleks meselesi. Paragraf hızın ve problem çözme sezgin, tıpkı bir kas gibi, kullanılmayınca zayıflıyor.
Bu yüzden TYT'ye büyük bloklar ayırmana gerek yok; aksamayan küçük bir günlük doz yeter:
- Her gün 16 paragraf. Ortalama 20-25 dakika sürer. Okuma hızın ve dikkatin sürekli açık kalır.
- Her gün 16 problem. Yaklaşık 25-30 dakika. Problem kurma refleksin paslanmaz.
- Bunlar konu çalışması değil, bakım çalışmasıdır. Yeni konu öğrenmiyorsun, elindekini canlı tutuyorsun.
Bu dozu ne zaman yapmalısın? Günün en verimsiz saatinde. Sabah servis/yolculukta, teneffüste, akşam yemeğinden hemen sonraki dağınık yarım saatte. Buraya en kaliteli saatini harcama — kaliteli saatin AYT pekiştirmesinin hakkı.
📅 Haftalık Sistem (Uygulanabilir Tablo)
Yukarıdaki parçaları bir haftaya yerleştirelim. Bu tablo okul sonrası 2,5-3 saat çalışan bir öğrenci için kurgulandı. Süren daha azsa oranları koru, süreleri kıs.
| Gün | Ne yapılır | Yaklaşık süre |
|---|---|---|
| Pazartesi-Cuma | Aynı gün kuralı (o günün konusu) + günlük TYT dozu | 1,5-2 saat |
| Hafta içi kalan zaman | Geçmiş haftadan eksik kalan tek bir konu | 30-45 dk |
| Cumartesi | TYT tarama: haftanın zayıf iki dersinden konu tekrarı + soru | 3-4 saat |
| Pazar (sabah) | Deneme çöz — gerçek sınav saatinde, tek oturuşta | 2,5 saat |
| Pazar (öğleden sonra) | Deneme analizi — yanlışların nedenini yaz | 1-1,5 saat |
| Pazar akşamı | Boş bırak. Dinlenme de sistemin parçası. | — |
Dikkat et: hafta içi ağırlık AYT tarafında (çünkü okul oradan besliyor), hafta sonu ağırlık TYT tarafında. Böylece ikisi de aksamıyor ve sen ikisi arasında her gün karar vermek zorunda kalmıyorsun. Kararı bir kez veriyorsun, hafta boyunca uyguluyorsun.
Sınıfına Göre TYT-AYT Oranı
Oran herkes için aynı değil. Kaba bir çerçeve:
| Sınıf | Ağırlık | Öncelik |
|---|---|---|
| 9. sınıf | Okul %80 · TYT %20 | Temel sağlamlığı. Sınav telaşı yok, matematik ve okuma alışkanlığı var. |
| 10. sınıf | Okul %70 · TYT %30 | Okul konuları + TYT'nin kavram tarafına ısınma. |
| 11. sınıf | AYT %60 · TYT %40 | Okul AYT'yi besliyor; TYT'yi günlük dozla sıcak tut. |
| 12. sınıf | AYT %50 · TYT %50 | Denge yılı. İkinci dönem TYT ağırlığı biraz daha artar. |
Bu oranlar taş değil. Deneme sonuçların hangi tarafta daha çok kayıp gösteriyorsa, oranı iki hafta boyunca o tarafa 10 puan kaydır, sonra tekrar bak. Oranı denemen belirlesin, hissin değil.
⚠️ Sistemi Bozan 5 Tuzak
1️⃣ "Yazın TYT yaparım"
Yaz geldiğinde iki şey oluyor: TYT'yi sıfırdan açmak zorunda kalıyorsun ve o sırada AYT konuların da birikmiş oluyor. Yazı toparlanma dönemi olarak kullan, başlangıç dönemi olarak değil.
2️⃣ Hafta içini boş geçip hafta sonunu 10 saate sıkıştırmak
Dağılmış 10 saat, düzenli 5 saatten daha az iş görür. Beynin bilgiyi tekrar aralıklarıyla kalıcı hale getiriyor; hepsini tek güne yığdığında pazartesi buharlaşıyor.
3️⃣ Yazılı haftasında her şeyi durdurmak
Yazılı haftası geldiğinde TYT dozunu tamamen kesme. Yarıya indir ama sıfırlama. Sıfırladığın her hafta, geri dönüş maliyeti iki hafta oluyor.
4️⃣ Okulda ders dinlememek
"Nasılsa evde çalışacağım" diyerek derste kopmak, günün en ucuz AYT saatini çöpe atmak demek. O saat zaten geçiyor; dinlersen bedava, dinlemezsen akşam iki katı ödüyorsun.
5️⃣ Deneme çözüp analiz etmemek
Analizsiz deneme, sadece moral bozan bir sayıdır. Denemenin değeri netinde değil, yanlışının nedenini yazmandadır: bilgi eksiği mi, dikkat mi, süre mi? Bu üçünün çözümü bambaşka.
💪 Program Bozulduğunda Ne Yapmalısın?
Bozulacak. Hasta olacaksın, okul gezisi çıkacak, bir gün hiç enerjin olmayacak. Bu sistemin hatası değil, hayatın normali. Önemli olan sonrasında ne yaptığın.
En sık yapılan hata şu: bir gün kaçırınca ertesi gün iki katını yapmaya çalışmak, yetişemeyince "zaten olmuyor" deyip tamamen bırakmak. Telafi etmeye çalışma. Kaçırdığın günü kaybet, ertesi gün normal programına kaldığın yerden devam et.
Bir günü kaçırmak programını bozmaz; kaçırdığın günü telafi etmeye çalışmak bozar.
Bir de "pazartesi sıfırdan başlayacağım" tuzağı var. Sıfırdan başlamıyorsun, hiçbir zaman sıfırda değilsin. Çarşamba günü fark ettiysen çarşamba devam edersin. Takvimin başını beklemek, kaybedilen en yaygın haftadır.
Bu hafta uygulayacağın 3 adım:
- Bugün: Derste anlamadığın yerleri işaretlemeye başla. Akşam o işaretlerden birini aç, 15 soru çöz.
- Yarından itibaren: Günlük TYT dozunu (16 paragraf + 16 problem) günün en verimsiz saatine yerleştir.
- Bu pazar: Bir deneme çöz ve analizini yaz. Oranını bir sonraki hafta bu analize göre ayarla.
Sonuç
Okul devam ederken TYT ve AYT'yi birlikte yürütmek, daha çok saat bulmakla değil, aynı işi iki kez yapmayı bırakmakla çözülüyor. Okulda işlenen konuyu aynı gün pekiştirirsen AYT kendiliğinden ilerliyor; küçük ama aksamayan bir günlük dozla TYT sıcak kalıyor; hafta sonu da tarama ve deneme için boşalıyor.
Bu sistemin tek zor tarafı ilk iki hafta. Alıştıktan sonra "bugün ne çalışsam" sorusu hayatından çıkıyor — ve o soru gittiğinde, gerçekten çalışmaya başlıyorsun.
🤖 REHBER AI'IN YORUMU
Bu yazı öğrenciler için ne anlama geliyor?
Öğrencilerin çoğu "yeterince çalışmıyorum" diye kendini suçluyor; oysa problem çalışma miktarında değil, işin bölünme biçiminde. Okulu YKS hazırlığının dışında bir şey saymak, günün en büyük kaynağını görünmez kılıyor.
- En kritik cümle "aynı gün". Konu tazeyken harcanan 40 dakika, bir hafta sonra harcanacak iki saatin işini görüyor.
- TYT'yi ertelemek en pahalı karar. Refleks gerektiren bir sınavı blok çalışmayla kazanmak zor; süreklilik miktardan önemli.
- Oranı deneme belirlemeli. "Matematiğim kötü" hissi ile denemenin gösterdiği tablo çoğu zaman uyuşmuyor.
- Telafi etmemek bir disiplin biçimidir. Kaçan günü kovalamak, çoğu programın bırakılma sebebi.
Bu bölüm Rehber AI tarafından hazırlanmış editoryal bir yorumdur; resmî bir kurum açıklaması veya Mehmet Hoca'dan doğrudan bir alıntı değildir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Sıradaki haberMaarif Modeli Rehberi: Sen Hangi Müfredattasın, Sınavın Nasıl Etkilenecek?8 dk okuma